• 01
Władysław Szepelak mówił, że od dawna nosił się z pomysłem postawienia pomnika na część partyzantów z oddziału Wojciecha Bolesława Duszy, pseudonim "Szarota". Wspominał przy tym, iż „kiedy nasza grupa rozwaliła niemiecką placówkę w Chochołowskiej dolinie no to jeszcze żadna grupa nie poderwała się na taki obiekt uderzyć”. Niestety Władysław Szepelak nie brał udziału w tej akcji, ponieważ był już wtedy przykuty przez Gestapo do ściany w Zakopanym.

          Po zakończeniu drugiej wojny światowej w Polsce nie było właściwie miejscowości, która by nie ucierpiała w wyniku działań wojennych. Na Podhalu w każdej miejscowości na cmentarzach spoczywają ofiary niemieckich represji. Wiele osób wywiezionych do obozów koncentracyjnych i na roboty do Niemiec, nigdy nie powróciło do swoich bliskich. Ich ciała zostały pochowane w nieznanych miejscach w bezimiennych grobach.

W Polsce jest już szkoła, która przyjęła imię jednej z bohaterek związanych z Wojciechem Duszą „Szarota” i walką niepodległościową. W Morawczynie po wojnie wystawiono pomnik w miejscu rozstrzelania w dniu 22 grudnia 1943 roku Florentyny Plewy i Wiktorii Baran. Szkoła, w której pracowała Wiktoria Baran, przez cały czas  podtrzymuje pamięć o Niej, a od 24 maja 2003 r. dumnie nosi imię Wiktorii Baranówny – bohaterskiej nauczycielki. W grudniu każdego roku w Morawczynie organizowany jest dzień patrona szkoły, który odbywa się przy pomniku upamiętniającym miejsce rozstrzelania Wiktorii Baran oraz Florentyny Plewy. 

  • 02

Na zachodnim stoku Nowego Bystrego w miejscu zwanym „Maciuźnia” przy drodze na Dutkówkę 27 października 2013 został poświęcony krzyż i tablica ufundowane przez rodzinę . Upamiętniają one miejsce, gdzie 23 października 1943 roku rozstrzelano Jana Pitonia i Stanisława Skubisza „Ziymiona”. Dwie godziny wcześniej tego samego dnia w Nowem Bystrem przy drodze na cmentarz Niemcy zastrzelili Jana   Tylkę "Jasia", Stanisława Staszela "Hatosa" i szesnastoletniego Andrzeja Zubka "Tomka". Wszyscy zabici działali w oddziale „Szartoty” a Andrzej Zubel „Tomek”, któremu „Szarota” nadał pseudonim „Bury” był chyba najmłodszym członkiem oddziału partyzanckiego.

  • 01

Na skraju lasu przy drodze ze Słodyczek na Butorowy Wierch znajduje się pomnik nowobystrzan rozstrzelanych w tym miejscu przez Niemców 6.11.1943 roku. Jakub Słodyczka "Jasiosek" i jego brat Franciszek Słodyczka "Jasiosek" byli związani z oddziałem partyzanckim „Szaroty”. Antonina Słodyczka "Fucek" została rozstrzelana za ukrycie przed gestapowcami swojego męża Jana współpracującego z partyzantami.

W niedzielę 2 sierpnia, w Odrowążu Podhalańskim, rodzinnej miejscowości pierwszego partyzanta Podhala Wojciecha Bolesława Duszy „Szaroty” odbyła się niezwykła uroczystość, podczas której oddano cześć bohaterowi walczącemu o niepodległą Polskę oraz jego ojcu Michałowi, siostrze Marii, bratu Bronisławowi, a przede wszystkim matce Salomei, która przeżyła śmierć męża i wszystkich swoich dzieci. Uroczyście odsłonięto wyremontowany nagrobek upamiętniający rodzinę Dusza.

             14 sierpnia 2016 roku odsłonięta została tablica upamiętniająca Alojzego Polaka. Był on mieszkańcem Nowego Bystrego i w czasie I wojny światowej walczył jako ochotnik w Legionach Polskich. Walczył również w wojnie z Rosją bolszewicką w 1920 roku, służąc w 7 kompanii 2 pułku strzelców podhalańskich w stopniu sierżanta. Za swoje dokonania na polu walki został odznaczony Brązowym Medalem Waleczności, Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Niepodległości.